Een slot.... een slot! Een koffie voor een slot !!!

Zesentwintig weken wachten wij nu al op een ketting en een hangslot van de stad. Dat is een HALF JAAR. Jawel. De gidsen en fort(w)achters willen dat er een einde komt aan deze vaudeville.

Zorg daarom mee voor een passend SLOT. Heb je ergens  nog hangslot liggen (of hangen) dat geheel of deels werkloos is?  Kom naar Open Monumentendag op fort 8 en hang  dat slot aan de poort.  Slot niet meer  nodig? Vergeet ons dan niet het sleuteltje te geven. In ruil trakteren de gidsen u op een  gratis koffie.   

1915-2015 Het Minerva ACM-korps in Hoboken tijdens de verenigingenmarkt van 20 september.

Op 21 september 1915, precies 100 jaar geleden, vertrok het ACM-korps (Autos-canons-mitrailleuses) met een Brits cargo richting Rusland. Deze elite gevechtseenheid met pantserauto's was in Parijs gevormd en door koning Albert I aan de Russische tsaar geschonken om strijd te leveren tegen de Duits-Oostenrijkse vijand. Vierhonderd Belgische oorlogsvrijwilligers vertrokken naar het Russische front om ingezet te worden tegen de Duits-Oostenrijkse vijand. Onder hen een paar bekende namen: Marcel Thiry (Waals auteur), Julien Lahaut (de man die in 1950 na het roepen van 'Vive la république' bij de eedaflegging van Boudewijn vermoord werd) en Henri Herd, bijgenaamd Constant le Marin (viervoudig wereldkampioen worstelen). 

Met het uitbarsten van de Russische revolutie, verzeilden zij in pure chaos en begon hun moeilijke reis dwars door Siberië en China om uiteindelijk als ware oorlogshelden ontvangen te worden in de Verenigde Staten.

Minerva pantserwagen. Let op de 'Hoge schouw' rechts in de achtergrond
(privécollectie) 

Belgen in het verweer. In de achtergrond een geblindeerde Minerva pantserwagen
(privécollectie)

De eerste Minervapantserwagens waren bepantserd in Hoboken en werden bij de tweede uitval uit Vesting Antwerpen begin september 1914 ingezet tegen de Duitse agressor. Op dat ogenblik is er van een 'korps' nog geen sprake. Dat zou in december 1914 opgericht worden.

Belgische soldaten bij buitgemaakte Duitse veldkeuken (privéverzameling)

Met een replica van zulke Minerva, en een omkadering met een veldkeuken en een kampement wil Het GenOOtschap / Gidsenwerking Fort 8 dit Hobokense 'wapenfeit' in herinnering brengen tijdens de verenigingenmarkt op 20 september e.k. 

Praktisch:

De Minerva vertrekt om 10 uur bij Cockerill richting centrum Hoboken. Route (onder voorbehoud van goedkeuring): Adolf Greinerstraat/Charlotta Finckstraat - Kapelstraat - Kilstraat - Baron Sadoinestraat - Maalbootstraat - Grote Baan - Kapelstraat - Cockerillplaats - Louisalei - Kioskplaats. Vanaf de overweg aan de Kapelstraat wordt de auto door enkele soldaten in aangepast uniform geëscorteerd. Via de Louisalei wordt de Kioskplaats bereikt. De Patrouilleurs hebben daar een veldkeuken opgesteld en delen soep uit. 

De Erfgoedgilde patrouilleert over de markt en The Tin Soldiers of Antwerp spelen met tinnen soldaatjes een interactief spel dat gebaseerd is op reële oorlogsfeiten.

Minerva pantserwagen met mitrailleur (privécollectie) 

Volg ons ook op facebook.

V. Caremans

OPEN MONUMENTENDAG OP FORT 8

Op 13 september is het Open Monumentendag in Vlaanderen. Fort 8 zit niet in het officiële programma, maar naar goede gewoonte stellen de gidsen tussen 10.00 en 18.00 uur  hun locatie toch open voor het publiek. 

U kunt een gegidste rondleiding volgen om 11.00, 14.00 of 16.00 uur of het fort op eigen houtje verkennen langs een bewegwijzerd parcours. Voor gezinnen met kinderen kan dat spelenderwijs.

Startpunt is het bezoekerscentrum in het binnenfort. Toegang en rondleiding zijn gratis, voor het kinderspel vragen wij een kleine vergoeding. 

Na uw bezoek kan u genieten van een drankje en een hapje in ons pop up Café l'Armée Belge. 

info: fortgidsen@outlook.com of 0495 27 05 19.

Bezoek fort 8 op 9 augustus.

Even ten zuiden van het Zuid van Antwerpen ligt het groene fort 8. Ooit diende het als afschrikking voor vreemde mogendheden. Nu ademt alles er rust.

De gidsen nemen je mee door het fort en dompelen je onder in 200 jaar geschiedenis. Waarom werden er forten rond Antwerpen gebouwd?

FAQ: Wat heeft Napoleon Bonaparte met het fort van Hoboken te maken? Werd er in 1865 nog geschoten met pijl en boog? Waarom zijn de muren zo dik? Wat aten de soldaten?
Wat is de olifant van Hoboken?




In het binnenfort werken de fortgidsen aan hun project. Met beperkte middelen bouwen zij er een bezoekerscentrum uit, waarbij aan jong en oud wordt gedacht.
Terwijl ouders de gids volgen, kunnen kinderen hun eigen fort bouwen, kleuren of een spelletje spelen. Wie moeilijker te been is en liever past voor al de trappen, kan foto's van het fort bekijken.


Voor de fortfanaten is er een mooi aanbod van boeken en gadgets in de pop-up fortshop. Even pop-up is het Café L'Armée Belge, met frisse pintjes en kamfervrije hete koffie.

Op zondag 9 augustus kan je fort 8 gratis bezoeken. De gids wacht je op aan het witte houten huis gelegen aan de Schansstraat 7.

Voor een leuk middagje uit hoef je echt niet ver te lopen. 

Bezoek Fort 8 op 12 juli met een gids

Op 18 juni j.l. herdachten we met veel kanongebulder en wapengekletter de slag van Waterloo, exact 200 jaar geleden. Napoleon werd ook in het fakegevecht opnieuw verslagen. Onze gewesten werden na de val van Napoleon bij de Noordelijke Nederlanden gevoegd om het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden te vormen met Willem I van Oranje als koning. Zo ontstond een buffer tegen Frankrijk. Na vijftien jaar samen, volgde de scheiding. België riep zijn onafhankelijkheid uit. Niemand verwachtte dat de nieuwe staat een lang leven beschoren was, en Frankrijk lag op de loer om het lapje grond opnieuw te annexeren. Vanaf het midden van de 19de eeuw investeerde België in zijn verdediging en zo werd er een kring van 8 forten rond Antwerpen gebouwd naar ontwerp van Henri Alexis Brialmont. Het Nationaal Reduit was een feit.

Op 12 juli kunt u een begeleid bezoek brengen aan fort 8 te Hoboken. Het is veruit het meest oorspronkelijke exemplaar van de 7 resterende forten.

De rondleiding start om 14 uur aan de houten woning van de adjudant, aan de Schansstraat 7. De rondleiding duurt 2 à 3 uur. Na de rondleiding bent u welkom in ons bezoekerscentrum.

Gratis (maar vergeet de gids niet).

Zeven of acht ?

Fort 7

Volgende zondag 14 juni '15, plaatsen de gidsen van de Brialmontforten 7 en 8 je voor een verscheurende keuze. Er wordt immers op beide forten een rondleiding georganiseerd. Je bent van harte welkom op beide forten om 14 uur. 
Op fort 7 is het verzamelen geblazen aan het lokaal De IJsvogel aan de Legerstraat 40. In Hoboken, bij fort 8, wordt samen gekomen aan het witte houten huis Schansstraat 7. 
Maar wij hebben goed nieuws. Zowel op fort 7 als fort 8 zijn er later dit jaar nog rondleidingen. 
Wij houden je langs deze weg heel graag op de hoogte.

Fort 8

Aan Antwerpen, mijn stad. Brief van fort 8.

Henri Alexis Brialmont

Aan Antwerpen, mijn stad,

Mag ik mij even voorstellen? Ik ben Fort 8 van Hoboken. 155 jaar geleden werd ik samen met 7 andere forten gebouwd om U en België te beschermen tegen aanvallen van één of andere vijand.  Mijn ontwerper, Henri Alexis Brialmont, oogstte met zijn verdedigingssysteem nogal  wat succes, zowel in binnen- als in buitenland.  Vorsten en generaals kwamen ons bewonderen.

Uw inwoners en de bewoners van mijn dorp hadden het nochtans niet zo begrepen op onze komst. Het kostte de kop  van burgemeester Loos en door zijn verzet met de Meetingpartij geraakte zijn opvolger Joseph Van Put, een Hobokenaar van geboorte overigens,  lange tijd niet benoemd.

Wij slaagden erin om ons land buiten de oorlog van 1870 te houden.  Maar het geschut werd zwaarder, en de dreiging kwam niet zozeer meer uit Frankrijk, maar uit Duitsland. En dus kregen wij het gezelschap van nog meer forten, ook ontworpen door mijn meester.  Prachtige bakstenen gewelven en gangen, hardstenen ornamenten en trappen, vaak met een knipoog naar het grootse verleden van ons land.

In 1906 ging ik op rust. De industrie van Hoboken was te dichtbij gekomen. Enkele schansen zouden mijn taak overnemen.  Mijn neven kregen een laag beton over zich, maar werden tegelijk gedegradeerd tot tweederangsforten.  Want pantserforten van beton zouden de eerste linie vormen. De vernedering van een betonlaag die tot niets diende, werd mij bespaard. Zo bleef ik redelijk  bewaard zoals mijn meester mij had ontworpen. 

Ik speelde geen rol van betekenis in de twee wereldoorlogen.  Ik kreeg twee keer Duitsers binnen mijn muren en bleef na 1944 in handen van het Belgisch leger tot 1977. Toen kregen BURGERS het voor het zeggen en  ging het van kwaad naar erger.  Ik kreeg allerlei functies toebedeeld waar ik niet voor gebouwd was, men stopte mijn verluchtings- en afwateringskanalen dicht  en men trachtte mij te verwarmen met elektrische radiatoren.  Erger nog was het vuil dat ik te slikken kreeg.  Mijn kamers werden één na één reusachtige vuilnisbelten. Elke gebruiker was erger dan de vorige. Ik stikte. Overal ongedierte, ratten, muizen, pissebedden...

Zes jaar geleden kreeg ik weer wat hoop. Twee mensen vonden mij interessant genoeg om aandacht te geven en richtten een gidsenwerking op.  Na een tijd kregen zij vastere voet en konden zij een lokaal inrichten. Aan de muren plakkaten over MIJN geschiedenis. Zij gaven mij mijn WAARDIGHEID terug. Met de Open Monumentendag van 2013 zag ik nieuw volk verschijnen, met dezelfde inzet en dezelfde gedrevenheid. Intussen was een firma bezig mij een nieuwe huid te geven. Dit kwam goed.  Ik herleefde. Groep na groep kwam op bezoek. Honderden mensen zag ik passeren.  Jaar na jaar meer volk om mij te bewonderen. Vorig jaar liefst 1600 bezoekers.

Eind 2013 hoorde ik dan dat de gidsen mij moesten verlaten. DAT KON TOCH NIET WAAR ZIJN ?! Maar helaas, het was wél waar. Eerst kregen zij een opzegging van de Scheld'apen. Zij reageerden energiek en vroegen U om toch te kunnen blijven. Op die vraag kwam nooit een antwoord, denk ik. Toen stuurde Vespa een opzeggingsbrief. Opnieuw gingen de gidsen in het verweer. voor MIJ.  Zij spraken het bestuur van mijn dorp aan en om  aan te tonen dat zij het beste met mij voorhadden,  begonnen zij kamer na kamer stortvrij te maken.  Een container en 6 aanhangwagens stort werden zo afgevoerd. Ook mijn droge gracht werd aangepakt. Om de opening van het kunstenfestival Liefhebber  te  kunnen laten doorgaan hebben zij twaalf aanhangwagens takken en bladeren afgevoerd.  Maar  dat was niet alles. Midden vorig jaar stond het water na een stortbui in mijn droge gracht kniehoog. Zij zorgden  ervoor dat mijn droge gracht opnieuw droog werd, en droog bleef. Vanaf het najaar werden bladeren en takken opgeruimd en zand verwijderd zodat die smurrie niet opnieuw in de kolken van mijn riolering terecht kwam. Mijn deuren en poorten worden schimmelvrij gemaakt, hengels en scharnieren krijgen regelmatig een smeerbeurt.

Dankzij deze kleine groep mensen heb ik opnieuw  hoop. Zij willen mij tonen aan de wereld, in volle glorie. Ik zie kinderen spelend op ontdekking gaan in mijn gangen. De gidsen ontwierpen immers zelf een educatief spel. Ik zie jongeren met ASS zich nuttig maken. Die gasten leven op als ze mijn gangen mogen vegen en mijn vloeren kunnen schuren. Kunstenaars komen één keer per jaar hun werk tonen op Brialmontmartre, ik zie fietsers en wandelaars passeren en  genieten met de fortengordel.

Maar ik merk hoezeer de gidsen moeten knokken om de centen bij elkaar te krijgen om hun werkzaamheden te bekostigen.  Lampen vervangen, wc's ontstoppen en herstellen, gebroken ruiten vervangen, dat kost. Sinds het betalend worden van de containerparken, kreeg ik al vier maal sluikstorters over de vloer.  Twee keer ruimden mijn fortwachters de boel zelf op, twee keer was interventie van Uw medewerkers nodig. De laatste hoop bleef 8 weken liggen in mijn reduitingang.  Het stort zou pas worden opgehaald als er een  ketting met een slot op de poort lag. Die ketting en dat slot zijn er nog altijd niet.  Nochtans zouden die ruim 10 weken geleden besteld zijn. Ik begrijp dit niet.  Zelfs in mijn jonge tijd, in de jaren van handwerk en paard en kar, werden kettingen en sloten sneller gemaakt en geleverd.

Er is nog geen bestemming voor mij. Daarom is het moeilijk een overeenkomst af te sluiten met de gidsen.  En als gevolg daarvan krijgen ze geen sleutels.  Hoezo geen sleutels? Zij hebben de sleutels van mijn deuren. Al wat zij vragen is een ketting en een slot voor mijn twee smeedijzeren poorten. Kijk, dat stemt mij bedroefd.

De gidsen willen hier graag een bezoekerscentrum realiseren, een minimuseum, zeg maar, met aandacht voor MIJN verhaal  en dat van mijn neven. En uiteraard ook dat van onze bedenker Brialmont, een pacifist avant-la-lettre, die ons ontwierp om oorlog te voorkomen. Dat verhaal wordt nergens verteld.

Zij willen hier ook een ecologisch project uitwerken, voornamelijk gericht op scholen. 150 jaar geleden waren wij kaal, maar intussen zijn wij uitgegroeid tot groene zone's  die U omringen en zuurstof geven. Mensen zoeken rust en ontspanning rond mijn natte gracht.

Waarom worden de gidsen  niet een keer uitgenodigd bij U of beter, kom mij eens een keer bezoeken. Een delegatie van Uw bestuur over mijn vloer. Dat zou prachtig zijn.

Toegegeven, mijn verhaal is misschien niet echt spectaculair. Maar het mag verteld worden. Het is een belangrijk stuk van de geschiedenis van mijn dorp, inmiddels één van uw districten. Ik was, zoals gezegd, niet echt welkom. Mijn 7 neven en ikzelf brachten onteigeningen: de mensen werden uit hun huis gedreven. Dat was moeilijk te verteren. Maar uiteindelijk is mijn verhaal er één over hoe de lieve vrede te bewaren. Al zeg ik het zelf: het is goed dat ik er ben. En ik ben blij dat mijn verhaal wordt verteld aan een groot, divers en waar mogelijk ook jong publiek. Daarom, nog eens: kom eens langs. U bent meer dan welkom tussen mijn oude muren.

Uw toegenegen Fort 8