Open Monumentendag op Fort 8

Op 11 september is het Open Monumentendag in Vlaanderen. Ook dit jaar stellen de gidsen tussen 10.00 en 18.00 uur fort 8 open voor het publiek. U kunt de gegidste rondleidingen volgen op het uur vanaf 10 tot 16 uur of het fort op eigen houtje verkennen. Voor gezinnen met kinderen is er een speciale rondleiding.
Bezoek en rondleidingen zijn gratis. Reserveren is niet nodig.

Programma

RONDLEIDINGEN
Er zijn rondleidingen met een gids op het uur van 10 tot 16 uur.
We voorzien ook een speciale rondleiding voor gezinnen met kinderen om 13.30 u

De rondleidingen vertrekken aan het witte huis Schansstraat 7

INDIVIDUEEL BEZOEK
Liever alleen op stap? Geen probleem! Via het bewegwijzerd parcours 'TOUR DE FORT' vind je de weg door de kamers en de gangen van het fort tussen 10 en 17 uur

Vertrekpunt Schansstraat 7

ACTIVITEITEN

* Met steun van het district bouwen wij aan een nieuwe bezoekersruimte op het gelijkvloers van het fort. Je vindt er een overzicht van de oudste Brialmontforten en van de Grote Omwalling.

* In het museum op de eerste verdieping kan u een kleine expo over de Groote Oorlog bekijken. Wie geen trappen kan klimmen, kan een fotoreeks op scherm bekijken in het bezoekerscentrum.

* Het pop up Café L'Armée Belge serveert hapjes en dranken in fortsfeer. Geniet van en stevige kop potagie, of eet een Dachshund in een broodje. 

* In de droge gracht kunnen kinderen zich uitleven op een hindernissenparcours.

Open Monumentendag is een organisatie van Het GenOOtschap-Hoboken Explorers/Gidsenwerking Fort 8 i.s.m. District Hoboken.

Het GenOOtschap/Gidsenwerking op de verenigingenmarkt van 20 september 2015

In de aanloop naar de herdenking van de Groote Oorlog zijn heel wat verenigingen opgericht die Living History hoog in het vaandel dragen. Zij leggen zich veelal toe op het "naspelen" van bepaalde gebeurtenissen. Sommigen gaan daar erg ver in. Zo kregen we vorig jaar de Aftocht van het Belgisch Leger van Halen tot Dendermonde te zien. En er was natuurlijk de veelbesproken pontonbrug bij het Steen te Antwerpen. Want de hedendaagse mens wil het allemaal zelf meemaken en beleven. Of het nu de Groote Oorlog is of de slag bij Waterloo zo een honderd jaar eerder, men wil het aan den lijve ondervinden. Het is moeilijk om hier niet in de Plopsa-val te trappen.

Op de Verenigingenmarkt willen wij ook een feit herdenken. In de eerste weken van de oorlog werden door het Belgisch leger gepantserde auto's, uitgerust met een Hotchkiss-mittrailleur, ingezet. Ze voeren verkenningstochten en raids uit achter de linies tegen de Duitse troepen, die Antwerpen hebben omsingeld. Basis van die pantserwagen was de oerdegelijke Belgische auto, de Minerva. Die Minerva's werden o.m. gebruikt bij de tweede uitval uit Vesting Antwerpen op 5 september 1914. Klein detail: zij werden bepantserd in Hoboken. Het werk gebeurde in drie weken tijd. De bemanning bestond uit enkele adellijke heren, patriotten, maar ook in hoge mate avonturiers.

Heirweg 1 bouwde een replica van dergelijke pantserwagen. Het is die wagen die vorig jaar in de Aftocht te zien was. De Verenigingenmarkt staat op de Kioskplaats, maar om het Hobokense aandeel in de eerste Minerva's in de kijker te zetten, laten we de wagen eerst even rijden vanaf de plek waar hij bepantserd werd - Cockerill - tot aan de markt.
Aan de overweg wordt de wagen opgewacht door een groepje soldaten.

Die zullen hem verder escorteren tot aan de kampplaats, waar inderhaast een noodpost met verpleegsters werd opgezet. Omdat het een feit van 1914 is dat wordt herdacht, dragen de 'soldaten' ook het uniform van het eerste oorlogsjaar. Maar waarom nu anno 2015 dat feit herdenken?  Toeval wil dat het met de Verenigingenmarkt precies 100 geleden is dat het elitekorps ACM (Autos - Canons - Mitrailleuses) van het Belgisch leger met 10 van zulke Minerva's uit Parijs vertrok om de Tsaar van Rusland bij te staan tegen Duitsland aan het oostelijk front. 

Onze gelegenheidssoldaten liggen normaal in het fort van Liezele, een betonfort van de buitengordel. Op verplaatsing zijn zij met hun abri en kleine veldkeuken goed voorbereid op mogelijke calamiteiten.  

Een grote veldkeuken wordt geleverd door De Patrouilleurs. Van hun culinaire hoogstandjes kan u meegenieten, tenminste nadat de eigen troepen behoorlijk gevoed zijn. Ook deze vereniging gaat behoorlijk ver in haar beleving van het verleden. De veldkeuken is het resultaat van een groots restauratieproject.


Een roestige schroothoop vormden zij met engelengeduld en al hun kennis en kunde om tot een operationele veldkeuken.

De plaatselijke ordehandhavers worden geleverd door de Erfgoedgilde. Zij zorgen ervoor dat er geen schermutselingen ontstaan tussen leger en burgers.

Onze laatste gasten zijn de Tin Soldiers of Antwerp. Zij spelen met tinnen soldaatjes. Ze verdiepen zich in een stuk oorlogsgeschiedenis en bouwen er een spel rond. Wij kennen de uitkomst van de veldslagen en militaire campagnes uiteraard, maar wat als er ergens een andere beslissing zou genomen zijn? De spelers van TSA dagen hun publiek uit om mee na te denken over wat was en wat had kunnen zijn. Hun speelterrein is een minutieus nagebouwde maquette van de strijdplaats. Kijk goed op de foto hierboven. Tussen de twee huisjes vooraan staat een miniatuurversie van de Minerva pantserwagen.

Tot slot zijn er de fort(w)achters. Zij komen voor een keer uit hun fort om met de overkoepelende vereniging "Het GenOOtschap" hun werking te promoten. Behalve flyers en boeken over fort 8, brengen zij een selectie van hun aanbod mee.

Wie het fort en zijn wachters écht een warm hart toedraagt, kan meteen vriend worden.

De zon is gratis, maar onze vriendschap niet!

U kan geen lid worden van de vereniging, maar voor 10 euro mag u zich een jaar lang onze vriend noemen. Op de Verenigingenmarkt - en enkel dan - hebben we wat extra's voor wie met wat extra's over de brug komt.

Het Minerva-project is een initiatief van het GenOOtschap/Gidsenwerking fort 8 en kwam tot stand met de financiële steun van District Hoboken.

Vera Caremans

OPEN MONUMENTENDAG OP FORT 8

Op 13 september is het Open Monumentendag in Vlaanderen. Fort 8 zit niet in het officiële programma, maar naar goede gewoonte stellen de gidsen tussen 10.00 en 18.00 uur  hun locatie toch open voor het publiek. 

U kunt een gegidste rondleiding volgen om 11.00, 14.00 of 16.00 uur of het fort op eigen houtje verkennen langs een bewegwijzerd parcours. Voor gezinnen met kinderen kan dat spelenderwijs.

Startpunt is het bezoekerscentrum in het binnenfort. Toegang en rondleiding zijn gratis, voor het kinderspel vragen wij een kleine vergoeding. 

Na uw bezoek kan u genieten van een drankje en een hapje in ons pop up Café l'Armée Belge. 

info: fortgidsen@outlook.com of 0495 27 05 19.

Bezoek fort 8 op 9 augustus.

Even ten zuiden van het Zuid van Antwerpen ligt het groene fort 8. Ooit diende het als afschrikking voor vreemde mogendheden. Nu ademt alles er rust.

De gidsen nemen je mee door het fort en dompelen je onder in 200 jaar geschiedenis. Waarom werden er forten rond Antwerpen gebouwd?

FAQ: Wat heeft Napoleon Bonaparte met het fort van Hoboken te maken? Werd er in 1865 nog geschoten met pijl en boog? Waarom zijn de muren zo dik? Wat aten de soldaten?
Wat is de olifant van Hoboken?




In het binnenfort werken de fortgidsen aan hun project. Met beperkte middelen bouwen zij er een bezoekerscentrum uit, waarbij aan jong en oud wordt gedacht.
Terwijl ouders de gids volgen, kunnen kinderen hun eigen fort bouwen, kleuren of een spelletje spelen. Wie moeilijker te been is en liever past voor al de trappen, kan foto's van het fort bekijken.


Voor de fortfanaten is er een mooi aanbod van boeken en gadgets in de pop-up fortshop. Even pop-up is het Café L'Armée Belge, met frisse pintjes en kamfervrije hete koffie.

Op zondag 9 augustus kan je fort 8 gratis bezoeken. De gids wacht je op aan het witte houten huis gelegen aan de Schansstraat 7.

Voor een leuk middagje uit hoef je echt niet ver te lopen. 

Bezoek Fort 8 op 12 juli met een gids

Op 18 juni j.l. herdachten we met veel kanongebulder en wapengekletter de slag van Waterloo, exact 200 jaar geleden. Napoleon werd ook in het fakegevecht opnieuw verslagen. Onze gewesten werden na de val van Napoleon bij de Noordelijke Nederlanden gevoegd om het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden te vormen met Willem I van Oranje als koning. Zo ontstond een buffer tegen Frankrijk. Na vijftien jaar samen, volgde de scheiding. België riep zijn onafhankelijkheid uit. Niemand verwachtte dat de nieuwe staat een lang leven beschoren was, en Frankrijk lag op de loer om het lapje grond opnieuw te annexeren. Vanaf het midden van de 19de eeuw investeerde België in zijn verdediging en zo werd er een kring van 8 forten rond Antwerpen gebouwd naar ontwerp van Henri Alexis Brialmont. Het Nationaal Reduit was een feit.

Op 12 juli kunt u een begeleid bezoek brengen aan fort 8 te Hoboken. Het is veruit het meest oorspronkelijke exemplaar van de 7 resterende forten.

De rondleiding start om 14 uur aan de houten woning van de adjudant, aan de Schansstraat 7. De rondleiding duurt 2 à 3 uur. Na de rondleiding bent u welkom in ons bezoekerscentrum.

Gratis (maar vergeet de gids niet).

Aan Antwerpen, mijn stad. Brief van fort 8.

Henri Alexis Brialmont

Aan Antwerpen, mijn stad,

Mag ik mij even voorstellen? Ik ben Fort 8 van Hoboken. 155 jaar geleden werd ik samen met 7 andere forten gebouwd om U en België te beschermen tegen aanvallen van één of andere vijand.  Mijn ontwerper, Henri Alexis Brialmont, oogstte met zijn verdedigingssysteem nogal  wat succes, zowel in binnen- als in buitenland.  Vorsten en generaals kwamen ons bewonderen.

Uw inwoners en de bewoners van mijn dorp hadden het nochtans niet zo begrepen op onze komst. Het kostte de kop  van burgemeester Loos en door zijn verzet met de Meetingpartij geraakte zijn opvolger Joseph Van Put, een Hobokenaar van geboorte overigens,  lange tijd niet benoemd.

Wij slaagden erin om ons land buiten de oorlog van 1870 te houden.  Maar het geschut werd zwaarder, en de dreiging kwam niet zozeer meer uit Frankrijk, maar uit Duitsland. En dus kregen wij het gezelschap van nog meer forten, ook ontworpen door mijn meester.  Prachtige bakstenen gewelven en gangen, hardstenen ornamenten en trappen, vaak met een knipoog naar het grootse verleden van ons land.

In 1906 ging ik op rust. De industrie van Hoboken was te dichtbij gekomen. Enkele schansen zouden mijn taak overnemen.  Mijn neven kregen een laag beton over zich, maar werden tegelijk gedegradeerd tot tweederangsforten.  Want pantserforten van beton zouden de eerste linie vormen. De vernedering van een betonlaag die tot niets diende, werd mij bespaard. Zo bleef ik redelijk  bewaard zoals mijn meester mij had ontworpen. 

Ik speelde geen rol van betekenis in de twee wereldoorlogen.  Ik kreeg twee keer Duitsers binnen mijn muren en bleef na 1944 in handen van het Belgisch leger tot 1977. Toen kregen BURGERS het voor het zeggen en  ging het van kwaad naar erger.  Ik kreeg allerlei functies toebedeeld waar ik niet voor gebouwd was, men stopte mijn verluchtings- en afwateringskanalen dicht  en men trachtte mij te verwarmen met elektrische radiatoren.  Erger nog was het vuil dat ik te slikken kreeg.  Mijn kamers werden één na één reusachtige vuilnisbelten. Elke gebruiker was erger dan de vorige. Ik stikte. Overal ongedierte, ratten, muizen, pissebedden...

Zes jaar geleden kreeg ik weer wat hoop. Twee mensen vonden mij interessant genoeg om aandacht te geven en richtten een gidsenwerking op.  Na een tijd kregen zij vastere voet en konden zij een lokaal inrichten. Aan de muren plakkaten over MIJN geschiedenis. Zij gaven mij mijn WAARDIGHEID terug. Met de Open Monumentendag van 2013 zag ik nieuw volk verschijnen, met dezelfde inzet en dezelfde gedrevenheid. Intussen was een firma bezig mij een nieuwe huid te geven. Dit kwam goed.  Ik herleefde. Groep na groep kwam op bezoek. Honderden mensen zag ik passeren.  Jaar na jaar meer volk om mij te bewonderen. Vorig jaar liefst 1600 bezoekers.

Eind 2013 hoorde ik dan dat de gidsen mij moesten verlaten. DAT KON TOCH NIET WAAR ZIJN ?! Maar helaas, het was wél waar. Eerst kregen zij een opzegging van de Scheld'apen. Zij reageerden energiek en vroegen U om toch te kunnen blijven. Op die vraag kwam nooit een antwoord, denk ik. Toen stuurde Vespa een opzeggingsbrief. Opnieuw gingen de gidsen in het verweer. voor MIJ.  Zij spraken het bestuur van mijn dorp aan en om  aan te tonen dat zij het beste met mij voorhadden,  begonnen zij kamer na kamer stortvrij te maken.  Een container en 6 aanhangwagens stort werden zo afgevoerd. Ook mijn droge gracht werd aangepakt. Om de opening van het kunstenfestival Liefhebber  te  kunnen laten doorgaan hebben zij twaalf aanhangwagens takken en bladeren afgevoerd.  Maar  dat was niet alles. Midden vorig jaar stond het water na een stortbui in mijn droge gracht kniehoog. Zij zorgden  ervoor dat mijn droge gracht opnieuw droog werd, en droog bleef. Vanaf het najaar werden bladeren en takken opgeruimd en zand verwijderd zodat die smurrie niet opnieuw in de kolken van mijn riolering terecht kwam. Mijn deuren en poorten worden schimmelvrij gemaakt, hengels en scharnieren krijgen regelmatig een smeerbeurt.

Dankzij deze kleine groep mensen heb ik opnieuw  hoop. Zij willen mij tonen aan de wereld, in volle glorie. Ik zie kinderen spelend op ontdekking gaan in mijn gangen. De gidsen ontwierpen immers zelf een educatief spel. Ik zie jongeren met ASS zich nuttig maken. Die gasten leven op als ze mijn gangen mogen vegen en mijn vloeren kunnen schuren. Kunstenaars komen één keer per jaar hun werk tonen op Brialmontmartre, ik zie fietsers en wandelaars passeren en  genieten met de fortengordel.

Maar ik merk hoezeer de gidsen moeten knokken om de centen bij elkaar te krijgen om hun werkzaamheden te bekostigen.  Lampen vervangen, wc's ontstoppen en herstellen, gebroken ruiten vervangen, dat kost. Sinds het betalend worden van de containerparken, kreeg ik al vier maal sluikstorters over de vloer.  Twee keer ruimden mijn fortwachters de boel zelf op, twee keer was interventie van Uw medewerkers nodig. De laatste hoop bleef 8 weken liggen in mijn reduitingang.  Het stort zou pas worden opgehaald als er een  ketting met een slot op de poort lag. Die ketting en dat slot zijn er nog altijd niet.  Nochtans zouden die ruim 10 weken geleden besteld zijn. Ik begrijp dit niet.  Zelfs in mijn jonge tijd, in de jaren van handwerk en paard en kar, werden kettingen en sloten sneller gemaakt en geleverd.

Er is nog geen bestemming voor mij. Daarom is het moeilijk een overeenkomst af te sluiten met de gidsen.  En als gevolg daarvan krijgen ze geen sleutels.  Hoezo geen sleutels? Zij hebben de sleutels van mijn deuren. Al wat zij vragen is een ketting en een slot voor mijn twee smeedijzeren poorten. Kijk, dat stemt mij bedroefd.

De gidsen willen hier graag een bezoekerscentrum realiseren, een minimuseum, zeg maar, met aandacht voor MIJN verhaal  en dat van mijn neven. En uiteraard ook dat van onze bedenker Brialmont, een pacifist avant-la-lettre, die ons ontwierp om oorlog te voorkomen. Dat verhaal wordt nergens verteld.

Zij willen hier ook een ecologisch project uitwerken, voornamelijk gericht op scholen. 150 jaar geleden waren wij kaal, maar intussen zijn wij uitgegroeid tot groene zone's  die U omringen en zuurstof geven. Mensen zoeken rust en ontspanning rond mijn natte gracht.

Waarom worden de gidsen  niet een keer uitgenodigd bij U of beter, kom mij eens een keer bezoeken. Een delegatie van Uw bestuur over mijn vloer. Dat zou prachtig zijn.

Toegegeven, mijn verhaal is misschien niet echt spectaculair. Maar het mag verteld worden. Het is een belangrijk stuk van de geschiedenis van mijn dorp, inmiddels één van uw districten. Ik was, zoals gezegd, niet echt welkom. Mijn 7 neven en ikzelf brachten onteigeningen: de mensen werden uit hun huis gedreven. Dat was moeilijk te verteren. Maar uiteindelijk is mijn verhaal er één over hoe de lieve vrede te bewaren. Al zeg ik het zelf: het is goed dat ik er ben. En ik ben blij dat mijn verhaal wordt verteld aan een groot, divers en waar mogelijk ook jong publiek. Daarom, nog eens: kom eens langs. U bent meer dan welkom tussen mijn oude muren.

Uw toegenegen Fort 8

We tellen af....

1600

Vorig jaar wist het GenOOtschap met de Gidsenwerking Fort 8 niet minder dan 1600 bezoekers naar het fort te halen voor een rondleiding of voor deelname aan een eigen activiteit. Wij streven ernaar dat aantal in 2015 te evenaren. Op 12 april beginnen we aan de opdracht. We tellen af....

We maken verder werk van de ontsluiting van het erfgoed in Fort 8.

We bieden de bezoekers een deels vernieuwd traject aan. De opruimacties van het voorbije jaar dienden uiteindelijk om meer plaatsen toegankelijk te maken. De voorbije weken werden grendels, hengsels en sloten gesmeerd. Deuren werden afgewassen, ramen gelapt, vloeren geveegd, gedweild of geschuurd. Takken en bladeren worden voor de zoveelste keer uit de droge gracht verwijderd.

Op 17 mei is het ons jaarlijks fortfeest. De fortengordel. Niet alleen de fortwachters, ook andere verenigingen die in het fort gehuisvest zijn, doen mee.

Bij ons kan je terecht voor een vrij bezoek aan het binnenfort via een bewegwijzerde route. In onze kantine kan je "stoemp" eten uit gamellen of je kan kiezen voor potagie met munitiebrood. Het bier is er koud en de koffie heet (en gegarandeerd zonder kamfer). Gezinnen met kinderen kunnen het fort spelenderwijs verkennen aan de hand van de brochure 'Geschiedenis wordt kinderspel'. Zin om te fietsen? Ook dat kan. Aan de hand van de brochure 'Fietsen langs de Grote Oorlog' kan je een parcours van 25 km afleggen door Hoboken, Wilrijk en Hemiksem. Maar met een gids zie je meer. Om 10 en om 14 uur staat een fietsende gids klaar om je de weg te wijzen. 

Tenslotte is er een uitgebreide infowinkel met boeken, prentkaarten en gadgets.

Voor een begeleide wandeling op het fort zelf, kan je niet bij ons terecht. Maar de collega's van fort 7 zullen je met open armen verwelkomen. Vanaf 10 tot 16 uur vertrekt elke 20 minuten een gids met een groep. 

Later op het jaar is er Open Monumentendag (half september), de tweede editie van Brialmontmartre (begin oktober) en een nieuwe fortendag (november). Maar daar gaan we later verder op in.

Zoveel mogelijk op eigen kracht

Het GenOOtschap werkt op het fort zoveel mogelijk met eigen middelen, d.w.z. met de inkomsten uit de eigen activiteiten. Wij zijn geen ledenvereniging, en innen dus geen lidgelden.

Nu en dan doen wij een beroep op projectondersteuning door het district, op sponsoring door bedrijven en organisaties en op onze vrienden. Onze vrienden zijn ons zeer dierbaar. Zij geven ons de broodnodige centen en verwachten enkel van ons dat wij verder doen. 

Dankzij onze vrienden konden wij beheersmateriaal aankopen: kruiwagens, schoppen, bezems, bladharken, enz. voor buiten, en allerhande materiaal voor binnen. Wil jij ook onze vriend worden? Stuur ons een berichtje via fortgidsen@outlook.com of bel ons op 0495 27 05 19.

Met de steun van het district realiseerden wij het project Geschiedenis wordt kinderspel en de fietstocht  Route '14-'18. Een aantal brochures, flyers en andere druksels werden gesponsord door Hobokense bedrijven.

Samen zetten we fort 8 op de kaart

Het fort heeft op toeristisch en op cultureel vlak heel wat potentieel. Daarom stappen wij graag mee in evenementen als de fortengordel, Erfgoeddag en Open Monumentendag, Daarom willen wij een bezoekerscentrum en een vergaderruimte realiseren, Daarom trachten wij ook jongeren te bereiken met een belevingsspel. Daarom hebben wij niet enkel aandacht voor het monument, maar ook voor de natuur die zich in de loop van de jaren op de site heeft ontwikkeld. Ook hiervoor gaan wij verschillende educatieve projecten opstarten. Daarom organiseren wij ook virtuele bezoeken en maken wij een deel van ons museum "tastbaar".

.

Zin gekregen om eens langs te komen? Je bent welkom. Het nieuwe seizoen start zoals gezegd op 12 april met een historische wandeling om 14 uur. Deelnemen is gratis.... maar vergeet de gids niet.

With a little help from our friends

Geen tijd om langer te rusten. Zondag 8/2 gaan de grote opruimwerken op het fort opnieuw van start. Kamer na kamer maken wij het gebouw schoon. Wat anderen achterlieten, ruimen wij op.

Na twee maanden van wat kalmer aan doen... of toch niet echt. Want in de twee voorbije wintermaanden hebben wij helemaal niet stilgezeten.  Er werden opbergrekken gekocht en het materiaal werd gesorteerd. Het opruimen na een activiteit zou hierdoor een pak sneller moeten gaan.  In het gidsenlokaal is er opnieuw ruimte om te bewegen en om de ademen.  En dus ook om te vergaderen en plannen te maken.

In enkele van die lege, propere ruimten op het gelijkvloers willen de gidsen een bezoekerscentrum realiseren. Zo kan het fort ook toegankelijk gemaakt worden  voor rolstoelgebruikers. Via beeldschermen kan men het fort virtueel bezoeken.  Wij hebben hiervoor een project ingediend bij het district, maar wij maken ons sterk dat we met de hulp van onze vrienden al een heel eind geraken. Vorig jaar konden wij dankzij onze vrienden drie  afsluitbare vitrinekasten aankopen.

Voor 10 euro per jaar bent u onze vriend. Dikke vrienden steunen ons met 20 euro per jaar en onze dikste vrienden betalen 30 euro.  Buiten categorie  zijn onze supervrienden. Met 50 euro per jaar maken zij heel wat mogelijk voor onze werking. Onze dikste vrienden en supervrienden genieten van bepaalde voordelen in onze shop en krijgen een VIP behandeling bij onze activiteiten. Let wel, onze vrienden zijn géén lid van de vereniging. 

U twijfelt nog? Kom gewoon eens langs op de werkdag. Vanaf 10 uur bent u welkom in het binnenfort. 

Storten doe je op rekeningnummer BE58 9796 5635 7979 van Het GenOOtschap - Hoboken.

Heel even rust

De koffie is op, de flessen zijn leeg, de gidsen zijn nog lang niet uitverteld, maar gaan even in winterslaap. Een schoonheidsslaapje, want over een paar weken worden de activiteiten hervat.

2014 was een mooi jaar. Aanvankelijk was het de bedoeling het wat rustig te houden, en te focussen op een paar grote evenementen, maar het pakte even anders uit. 

Dooi
De zachte winter van 2013-2014 had zo zijn voordelen. Niet alleen konden de gidsen verder werken aan hun projecten, ook in de relatie tussen de vereniging en het districtsbestuur begon het ijs te breken. In eerste instantie werd er schoorvoetend voor twee grote projecten toenadering tot elkaar gezocht. De nocturne voor de start van de Week van de Amateurkunsten zette een Fameuze stap in de goede richting, en vanaf de fortengordel van de provincie, liep het haast op wieltjes. En intussen gaan beide partijen voluit voor samenwerking. 

Opruimen!
Met het vertrek van de vorige gebruikers uit het fort, gingen er heel wat extra deuren open. En achter die deuren lag stort, véél stort. De beslissing om op te ruimen, was snel genomen omdat dit een elementaire vorm van monumentenzorg is. Behoud begint bij onderhoud en onderhoud start bij opkuis. En soms doe je dan leuke ontdekkingen, zoals een muurschildering van een klok, of kleine notities op de muren van soldaten die er gelegerd waren. Zo helpen wij de stad om haar kerntaken inzake erfgoedzorg uit te voeren. Wat levert het de fort(w)achters op? Een schoon fort voor hen en vooral voor de bezoekers. 

De kuisploeg liet intussen al ruim twee grote containers rommel verdwijnen. Tegen eind januari 2015 hopen de fort(w)achters een nieuwe grote bak te kunnen vullen. De rustperiode zal dus van zeer korte duur zijn.

Geschiedenis wordt kinderspel

Door de restauratiewerken aan de gevel van het reduit kon het kinderspel, gemaakt met financiële middelen uit het erfgoedconvenant tussen stad en Vlaamse Gemeenschap, niet worden voorgesteld, laat staan gespeeld. Afgewerkt in december 2013 kreeg het pas in oktober '14 mogelijkheid voor uitvoering. Het werd officieel voorgesteld én de eigenste week gespeeld door een paar klassen. Meteen werd duidelijk dat er nood was aan een schoolversie. 

De instructiebrochure wordt in een geplastificeerde versie uitgebracht, waarmee de leerkrachten of begeleiders ter plaatse aan de slag kunnen, en het materiaal wordt in functie van klasgroepen uitgebreid. 

5 jaar Gidsenwerking
De Gidsenwerking startte in 2009 met de herdenking van de goedkeuring der plannen van de eerste Brialmontforten 150 jaar eerder. Dat betekent dat de fort(w)achters in 2014 hun eerste lustrum konden vieren. En dat deden ze ook. Met begeleide bezoeken, een kunstmarkt, een rockconcert en een fortendag.

Meer werk, maar ook merkelijk meer bezoekers dan de voorgaande jaren is het resultaat. Twee evenementen worden in 2015 alvast herhaald: Brialmontmartre op 4 oktober '15 en de fortendag (datum nog niet bekend). 

Samen met 7 

Het voorbije jaar werd er al samengewerkt met de historische gidsen van fort 7, net over de grens met Wilrijk. Het ging dan vooral om wederzijdse depannage bij gidsenschaarste. Dit is enorm interessant want al zijn beide forten min of meer volgens hetzelfde plan gebouwd, in de 150 jaar die volgden nà de bouw, is er toch wel één en ander VERbouwd. Vooral dan op fort 7, want fort 8 bleef vrij oorspronkelijk bewaard, omdat het al in 1906/1907 als verdedigingselement werd geschrapt. Enkele schansen namen de functie van het fort in de Veiligheidsomwalling over.

In 2015 gaan 7 en 8 niet enkel samen gidsen, ze maken ook samen publiciteit voor hun begeleide wandelingen. Ter gelegenheid van de fortengordel wordt een gezamenlijk programma uitgewerkt. Samen voor meer!

Speciale projecten 2015

De gidsen gunnen zich maar weinig rust.
Om een goede publiekswerking te ontplooien, is de inrichting van een bezoekerscentrum onontbeerlijk. Dat moet voor iedereen toegankelijk zijn. Het hele fort toegankelijk maken voor mensen met een handicap is onmogelijk, maar het virtueel ontsluiten, kan wel. Daar wordt de komende maanden aan gewerkt.  De eerste fase moet afgerond zijn tegen de fortengordel van 17 mei '15.
Er is ook een project gepland in het raam van de herdenking van de Groote Oorlog. Dat project zal een toonmoment kennen tijdens de verenigingenmarkt in september 2015.
U verneemt er alles over op deze blog.

Samen zetten we fort 8 op de kaart.

Natuurpunt Hobokense Polder: bezoek aan het historisch fort 8 en rondwandeling groene omwalling

Zondag 21 december om 9 u
Info: Danny Jonckheere, 0478 33 24 27
Gids: Vera Caremans en haar team gidsen

Fort 8 in Antwerpen (Hoboken) is één van de acht forten van de Grote Omwalling van kapitein Henri Alexis Brialmont en ligt ten zuidwesten van het Antwerpse stadscentrum. Het bakstenen fort met zijn fraai metselwerk en versieringen in natuursteen. Heeft opvallend hoge wallen, deze zullen we tijdens deze wandeling bezoeken. Het reduit is heel goed bewaard gebleven en ontdaan van bomen. Het fort kan tot één van de best bewaarde Brialmontforten gerekend worden. Zo zijn alle wallen bewaard gebleven, maar ook bijna alle fortgebouwen, waaronder de artillerie-ingang. Het reduit, de hoofdcaponnière, de linkse en rechtse caponnière en het hoofdfrontgebouw staan nog steeds overeind. Enkel het rechter zijfront van de gracht is gedempt voor de aanleg van een aftakking van de spoorweg in het fort.

Heb je ook zin gekregen om het fort 8 te komen bewonderen en kon je vorige keer niet mee, schrijf je in op deze excursie.

Praktisch:
Afspraak aan de kleine parking straatkant (aan het begin van de Hoofdfrontweg), en dit om 9 u einde is voorzien rond 12 u. Er zijn 3 euro kosten aan verbonden per persoon dit gaat naar de fortenwerking.

Wandelkalender 2015

De gidsen van fort 7 en fort 8 werken goed en graag samen. Dat blijkt nog eens uit de gezamenlijke flyer die zij uitbrachten om de wandelingen van 2015 te promoten. Op de ene zijde fort 7, op de andere zijde fort 8. (Wij spreken NIET van voor- of achterzijde, uiteraard, want dat zou behoorlijk verwarring zaaien).
Enkele data overlappen. Dat is geen probleem, want beide werkingen zien elkaar niet als concurrenten. Integendeel. Alvast voor de fortengordel van 17 mei wordt naar een gezamenlijk project gestreefd.

De flyer vindt u op 14 december tijdens de fortendag op fort 8.

UITNODIGING

Geachte fortbezitter, - gebruiker, - fanaat,

Toen het Nationaal Reduit Antwerpen werd geconstrueerd, verbond men de eerste Brialmontforten met de Krijgsbaan, de Route Militaire. Die verbinding is er nog steeds.
Ook de forten van buitengordel vormden later één kringvesting. Samen moesten ze stad en land verdedigen tegen een mogelijke vreemde agressor.

De Gidsenwerking Fort 8 kreeg het voorbije jaar een paar flinke problemen te verwerken waardoor haar voortbestaan werd bedreigd. Geen vreemde agressor echter, het gevaar kwam van binnenuit.

De gidsen gaven niet op en samen met het district Hoboken eisten zij inspraak bij de herbestemming van hun fort. Zij ruimden de rommel van voorgangers op, voerden kleine herstellingen uit en zetten een hele resem activiteiten op. Bij elk evenement waren zij present: erfgoeddag, fortengordel, Open Monumentendag... Een goede 1500 bezoekers werden dit jaar al rondgeleid.

Het is vanuit die samenhorigheid dat de gidsenwerking van Fort 8 de bezitters, gidsen, gebruikers, enz. van de andere forten uitnodigt op hun bescheiden 'fortendag' op 14 december. Want samen zijn we sterker.

Stel de werking van uw vereniging of de invulling van uw fort voor aan het publiek, en kom meteen onze vijfde verjaardag meevieren.

 

Deelnemen met een infostand is gratis, de bezoekers betalen geen toegang. De prijs van eten en drinken wordt zo laag mogelijk gehouden.

Wij hopen jullie te kunnen begroeten op 14 december. De beurs gaat door van 10 tot 16 uur. Opstellen kan vanaf 8 uur.

Voor de Gidsenwerking Fort 8,

Vera Caremans, fort(w)achter



Samen zetten we fort 8 op de kaart!

150 jaar Brialmontforten

Precies 150 jaar geleden werd de eerste reeks van acht forten rond Antwerpen, naar ontwerp van Henri Alexis Brialmont afgewerkt en in gebruik genomen. De bouw van Fort 8 liep van bij het begin behoorlijk vertraging op zodat het als laatste klaar was. Nauwelijks 40 jaar na de bouw werd overwogen het af te breken. Dat gebeurde niet, maar na 1906 zou het niet meer tot het verdedigingssysteem van het Réduit Nationale Antwerpen behoren. Voorliggende schansen zouden de rol van het fort in de Veiligheidsomwalling overnemen.
Fort 8 bleef militair domein tot 1977. Toen werd het aangekocht door de gemeente Hoboken. In 1983 kwam het met de fusie in stadshanden.

Het fort kreeg allerhande bestemmingen, van leerwerkplaats tot jeugd-culturele zone. Sinds 2009 is de gidsenwerking er actief vanuit onze erfgoedvereniging Het GenOOtschap. Een paar duizend bezoekers werden sindsdien op fort 8 rondgeleid.
De komende wintermaanden - na de fortendag van 14 december '14 - ligt onze publiekswerking grotendeels stil. Een rondleiding op aanvraag kan nog, maar enkel voor onze verhalenwandeling, niet voor een bezoek aan de gebouwen. Dat betekent niet dat de gidsen hun winterslaap houden. Er wordt verder opgeruimd en opgekuist, en gewerkt aan toegankelijkheid en veiligheid.

Op 12 april 2015 starten de maandelijkse rondleidingen opnieuw.
Tijdens de fortengordel op 17 mei 2015 maken de gidsen er een feest van. Uiteraard zal het fort kunnen bezocht worden maar wij rekenen ook op gezinnen met kinderen, om gewapend met de spelbrochure Geschiedenis wordt kinderspel, spelenderwijs het fort te komen verkennen.

Tegen die tijd wordt in het réduit hard gewerkt aan de nieuwe look van het bezoekerscentrum en museum: nieuwe foto's, nieuwe documenten, nieuwe plannen.

Grachtflankering fort 8 (Tom Oliviers)

Wij zijn er immers van overtuigd dat het fort een toeristische troef kan worden voor Hoboken. Het is tenslotte het meest oorspronkelijk bewaarde exemplaar van de oude Brialmontfortengordel, een parel van bakstenen vestingbouw.

Tegelijk is het een groene zone die op recreatief vlak en op het gebied van natuurbeleving heel wat te bieden heeft.

Het GenOOtschap is geen ledenvereniging en werkt zoveel mogelijk zonder subsidies. Wij leven voornamelijk van wat we na onze rondleidingen met de pet ophalen. Voorts rekenen wij op onze vrienden die jaarlijks hun steentje bijdragen. Voor 10 euro bent u onze vriend. Dikke vrienden geven ons 20 euro en onze dikste vrienden stoppen ons 30 euro toe. Buiten categorie zijn onze "super"vrienden met 50 euro. Interesse om financieel bij te dragen voor een geweldige erfgoedsite? Stuur een mail naar fortgidsen@outlook.com.

Bezet mee Fort 8 !

Op 14 december sluiten de gidsen van fort 8 de viering van hun eerste lustrum af. Voor de gelegenheid bezetten wij fort 8 met een fortenbeurs/ infomarkt. We starten om 10 uur en kramen op om 16 uur.
Graag verwelkomen wij fortfanaten en fortgidsen. Wij kijken eveneens uit naar de komst van re-enactmentgroepen, gespecialiseerde boekhandels, verzamelaars van militaria enz.

Wie erbij wil zijn met een infostand van het eigen fort of de eigen organisatie, stuurt een mailtje naar fortgidsen@outlook.com. Deelnemen is gratis. Aanmelden kan tot en met 7 december.



Wij hopen op jullie aanwezigheid om er een fijne ontmoetingsdag van te maken en zorgen voor het nodige rantsoen aan betaalbare prijzen.

Snel inschrijven is de boodschap, want het aantal plaatsen is beperkt.
Geef deze uitnodiging gerust door.
GRATIS.